Waarom Club 9 tegen GAS-boetes is

De Stad Beringen voert het systeem van GAS-boetes in voor gevallen van "openbare overlast". Dit geldt voor personen vanaf 14 jaar. Jeugdhuis Club 9 stuurde in 2013 tweemaal een afvaardiging naar de betogingen tegen de invoering van de GAS-boetes in Brussel, eenmaal op 29 juni 2013 en later ook op 26 oktober 2013. Wij waren destijds dan ook verheugd te vernemen dat Stad Beringen besloot dit ondemocratisch systeem niet door te voeren en het charter 'goe gespeeld' te ondertekenen.

Wat zijn GAS-boetes?

Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS) zijn straffen die gemeentes kunnen opleggen als je het gemeentereglement overtreedt. Meestal zijn het boetes.

Met deze GAS-boetes kan de gemeente overlast, zoals sluikstorten, wildplassen, graffiti spuiten, enz. bestraffen. Maar ook dozen verslepen op een openbare plaats, confetti strooien, belletje trek doen, enz.

Voor de sancties bestonden, werden kleine gevallen van overlast vaak niet behandeld. Sinds de wet bestaat kunnen gemeenten daar toch tegen optreden. De overtredingen worden dan niet doorgestuurd naar het parket maar afgehandeld door een ambtenaar. Die kan bemiddelen, boetes opleggen of taakstraffen uitdelen.

Wat is het advies van Jeugdhuis Club 9 omtrent de invoering van GAS-boetes?

Club 9 betreurt het ten zeerste dat vanaf 1 oktober 2018 Beringen de GAS-boetes invoert. Op 26 mei 2018 ontving een afvaardiging van jeugdhuis Club 9 een voorlopig ontwerp van de GAS-codex tijdens de Algemene Vergadering van de Stedelijke JeugdraadVervolgens werd de tekst ook nog via mail bezorgd samen met een oproep om aanwezig te zijn tijdens de toelichting van 7 juni 2018 samen met de jeugdraden van Ham en Tessenderlo en er was de mogelijkheid om opmerkingen via mail door te geven.

Omdat in ons jeugdhuis alles in samenspraak met anderen wordt besloten, kan het daarom wat langer duren alvorens een beslissing wordt doorgevoerd. Zowel onze beroepskrachten als onze bestuursleden namen de GAS-codex onder de loep. Tijdens onze maandelijkse bestuursvergadering zouden wij een advies formuleren, waar Club 9 als jeugdhuis mee naar buiten komt. Deze bestuursvergadering is echter (begrijpelijk) uitgesteld vanwege de examenperiode.  De mail met oproep om aanwezig te zijn tijdens de toelichting van 7 juni is onze studenten dan ook ontgaan. Het is voor vrijwilligers in de examenperiode ook onmogelijk de GAS-codex door te nemen en een advies te formuleren op enkele weken tijd.

We zijn er ons van bewust dat dit helaas betekent dat ons advies om de GAS-boetes volledig van tafel te gooien te laat komt. In 2013 vormde Club 9 echter reeds haar mening omtrent de GAS-boetes, en bracht deze ook luidkeels naar buiten op de straten van Brussel. Ons standpunt omtrent de GAS-boetes is sinds 2013 ongewijzigd gebleven. Onze vrijwilligers hebben hun handen vol met de jeugdhuiswerking en hebben dus ook geen tijd om telkens opnieuw standpunten te formuleren die eerder al werden geformuleerd.

Waarom is Club 9 tegen de invoering van de GAS-boetes?

Club 9 heeft meerdere redenen om te pleiten tegen de invoering van GAS-boetes. Onze belangrijkste redenen zijn:

GAS-boetes zijn geen oplossing voor gerechterlijke achterstand
De belangrijkste reden van Stad Beringen voor de invoering van de GAS-boetes is de gerechtelijke achterstand, waardoor het parket kleine inbreuken op politieiereglementen en strafwetgeving niet meer kan vervolgen. Volgens ons is de ultieme oplossing voor dit probleem het wegwerken van deze gerechterlijke achterstand. Dat kan door meer middelen te investeren in het gerecht.

GAS-boetes zijn in strijd met de waarden van een democratie
Het GAS-systeem botst grondig met het democratisch principe van de scheiding der machten. In de organisatie van de Gemeentelijke Administratieve Sancties is de gemeente zowel rechter als partij: het lokale bestuur bepaalt niet alleen het reglement, het is ook de werkgever van de sanctionerende ambtenaar, en vaak ook van de vaststellend ambtenaar. Deze “lokale juridische macht” is dus niet onafhankelijk.
GAS zet het klassieke strafrecht helemaal buitenspel, maar vooral ook het jeugdsanctierecht met alle bemiddeling en opvolging die daarbij hoort van psychologen en pedagogen. Het voor de rechtstaat dodelijk verschil is het fundamenteel ontbreken aan neutraliteit. Een sanctieambtenaar is met hoofd, handen en voeten gebonden aan haar of zijn burgemeester: dié bepaalt haar of zijn manier van denken en oordelen. De functie van de ambtenaar hangt aan het zijden draadje van het 'ja-knikken', met de hete adem van de politiek in de nek.
Daarenboven staan die sanctieambtenaren onder de interne druk van hun eigen GAS-personeel van vaststellers. Die nemen het vaak niet als ze eens in het ongelijk gesteld zouden worden. In justitie bestaan hier wel wettelijke waarborgen tegen, maar zelfs daar gebeurt in de praktijk vaak niets.

GAS-boetes worden ingezet om kinderen op een buitenproportionele manier te straffen
Kind (het; kinderen) 1 mens in onvolwassen staat, klein, nog jong mens van het ene of het andere geslacht 2 (fig.) iemand die onschuldig, onervaren, onwetend is
Het protest tegen de GAS-boetes werd mee ondertekend wordt door Unicef. De kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties komt doorgaans in het nieuws wanneer ze aan de alarmbel trekt over kindsoldaten in Oost-Congo of kindslavernij in Aziatische sweatshops. Unicef protesteert onder meer wanneer kinderen slachtoffer worden van oorlog, hongersnood, armoede, gebrek aan onderwijs. Niet in ons land. In België moet Unicef de kinderen in bescherming nemen tegen de eigen politici omdat die het mogelijk maken dat kinderen worden gestraft met een GAS-boete. Naast Unicef trekt overigens zowat iedereen die zich bekommert om het welzijn van jongeren en kinderen aan de alarmbel. De kinderrechtencommissarissen, de jeugdverenigingen, de jongerenorganisaties van SP.A en CD&V. De Waalse kinderrechtencommissaris Bernard De Vos vraagt zich af of GAS-boetes voor kinderen in overeenstemming te brengen zijn met het kinderrechtenverdrag. Hoe kan ons land nog in een internationale context andere landen op de vingers tikken voor het niet naleven van kinderrechten wanneer het zelf aan kinderen buitenproportionele straffen oplegt voor handelingen die nog niet zo lang geleden gedefinieerd werden als 'spelen' en 'opgroeien'?

10 redenen waarom wij tegen de GAS-boetes zijn

Welk alternatief stelt Club 9 dan voor?

Een sociaal alternatief. Club 9 gaat de strijd aan tegen dit absurd en repressief systeem. Repressie kan vermeden worden door preventie: investeer in werk voor iedereen, degelijk en kwaliteitsvol onderwijs, goedkope en ecologische afvalverwerking, meer en betere jongerenvoorzieningen, degelijke publieke sanitair,...

Wij namen in 2013 reeds hieromtrent de volgende standpunten in:

  1. Stop de willekeur; voor een rechtvaardige en toegankelijke rechtspraak; einde aan het GAS-systeem.
  2. Jong zijn is geen misdaad, stop de pestboetes. 
  3. Protesteren is een recht, geen repressie tegen demonstranten.
  4. Geen GAS om de lokale begrotingstekorten te dichten, laat de verantwoordelijken voor de tekorten betalen
  5. Criminalisering is geen oplossing; sociale oplossingen voor sociale problemen

Bekent Club 9 hiermee dan geen politieke kleur?

Activeren is één van de pijlers van de jeugdhuismethodiek. In een jeugdhuis worden jongeren aangespoord om kritisch te zijn, actie te ondernemen en in de wereld te staan. In Jeugdhuis Club 9 is partijpolitiek uit den boze. Er is ruimte voor ieders mening. Haatspraak wordt niet getolereerd. Jeugdhuis Club 9 is bijgevolg noch links, noch centrum, noch rechts. Jeugdhuis Club 9 draagt politieke neutraliteit dus hoog in het vaandel.

Jeugdhuis Club 9 onderschrijft daarentegen wel de waarden van een democratie en staat volledig achter de Universele (!) Verklaring van de Rechten van de Mens. Jeugdhuis Club 9 spoort jongeren aan actief deze waarden te koesteren en te verdedigen, zowel voor zichzelf als voor anderen. Zo neemt Jeugdhuis Club 9 bijvoorbeeld jaarlijks deel aan de Schrijf-ze- Vrijdag van Amnesty International. Omdat de GAS-boetes fundamenteel in strijd zijn met de waarden van een democratie spoorde Club 9 in 2013 jongeren aan deel te nemen aan de betogingen in Brussel tegen deze fundamenteel ondemocratische GAS-boetes. Club 9 bekent daarmee geen politieke kleur, Club 9 verdedigt hiermee wel de waarden van de democratie.